تاریخچه بانکداری در ایران

تاریخچه بانکداری در ایران|سپهر‌نت ایرانیان
اولین بانکی که درایران تاسیس شد “‌بانک جدیدشرق“ نام داشت. این بانک، که مرکز آن در لندن بود، بدون دریافت هیچ گونه امتیازی در ایران افتتاح شد. “بانک شاهی“ از دیگر بانک‌هایی  می‌باشد که در ایران اجازه فعالیت یافته بود. مؤسس این بانک فردی انگلیسی به نام “پاول جولیوس رویتر“ بوده است. این بانک در سال ۱۸۷۲ در ایران تاسیس شد و تا سال ۱۹۴۲ به فعالیت خود ادامه داد. “بانک استقراضی ایران“ که در سال ۱۸۹۰ توسط فردی روسی بنام “ژاک پولیاکوف“ ایجاد شده بود برای مدت ۷۵ سال در ایران فعالیت کرد.
نخستین بانک ایرانی درسال ۱۹۲۵ و تحت عنوان “بانک سپه“  فعالیت خود را آغاز نمود. در سال ۱۹۶۰ فکر تدوین قانون جامع پولی و بانکی و تاسیس بانک مرکزی به منظور حفظ ارزش پول و اجرای سیاست پولی مورد توجه  مقامات اقتصادی کشور قرار گرفت. در همین سال، بانک رفاه نیز تاسیس گردید
ملی شدن بانکها
دولت ایران، یک سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی (سال ۱۹۷۹) ، در جهت حفظ حقوق صاحبان سپرده و سرمایه‌های ملی، ‌بکارانداختن چرخهای تولیدی صنعت کشور و تضمین بازپرداخت سپرده‌ها و پس‌اندازهای مردم، ‌بانک‌های ایران را ملی اعلام کرد.
ادغام بانکها
ادغام بانکها پس از ملی شدن آنها انجام گرفت. بطوری که، بانک‌ها پس از ادغام از ۳۷ بانک، به ۶ بانک تجاری و ۳ بانک تخصصی تقسیم‌بندی شدند. بانک‌های تجاری شامل : بانک رفاه، بانک ملی ایران، بانک صادرات ایران، بانک تجارت، بانک ملت و بانک سپه می‌باشند. بانکهای تخصصی نیز شامل: بانک کشاورزی، بانک مسکن و بانک صنعت و معدن می‌باشند
ارکان بانکها
پس از ملی شدن بانک‌ها در ایران ارکان بانک‌ها بشرح ذیل تغییر یافت:
مجمع عمومی بانکها
شورای عالی بانکها
هییت مدیره هر بانک
مدیر عامل هر بانک
مجمع عمومی بانک‌هامتشکل ازمقامات ذیل می‌باشد:
وزیر امور اقتصادی و دارایی
وزیر صنایع
وزیر بازرگانی
وزیر جهاد و کشاورزی
وزیر مسکن وشهرسازی
رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.
شورای عالی بانکها از افراد ذیل تشکیل شده است:
رییس کل بانک مرکزی ایران
مدیر کل بانک ملی ایران
نماینده وزارت امور اقتصادی و دارایی
نماینده سازمان مدیریت و برنامه ریزی
نماینده وزارت مسکن وشهرسازی
نماینده وزارت جهاد و کشاورزی
نماینده وزارت بازرگانی
نماینده وزارت صنایع ومعادن
تعداد اعضا هیات مدیره و وظایف آنان بر طبق اساسنامه هر بانک می‌باشد.مدیر عامل هر بانک بر اساس پیشنهاد شورای عالی بانک‌ها و از طرف مجمع عمومی بانک‌ها منصوب می‌شود.
تغییرسیستم بانکداری
از اقدامات مهم دولت پس از پیروزی انقلاب اسلامی، خارج نمودن سیستم بانکداری در ایران از حالت ربوی به غیر ربوی. (بانکداری اسلامی) بوده است. قانون بانکداری بدون ربا، درسال ۱۹۸۳ در مجلس شورای اسلامی ایران به تصویب نمایندگان مجلس رسید.